Stichting Oud Sint Pieter
-
www.oudsintpieter.com
-
14de editie 2010
Het
Sint-Pieters Museum op de
Lichtenberg - huis van
geschiedenis en verhalen
]
Openingstijden museum
Ons museum opent 25
april 2010 en sluit op 7 november 2010.Openingstijd: elke zondagmiddag van
12.00 tot 16.30 uur.
Op zon- en feestdagen is het museum
gratis toegankelijk;
een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Op andere dagen is - enkel op
afspraak - bezoek mogelijk voor groepen van minimaal 15 personen; hiervoor geldt
een tarief van € 2,50 per persoon.
Een telefonische afspraak kan
worden gemaakt op telefoonnr. 043-3250974.
Correspondentieadres: Lage Kanaaldijk
80, 6212 AJ Maastricht.
Bereikbaarheid
De in een
natuurgebied gelegen hoeve
Lichtenberg is alleen te voet of per fiets
bereikbaar. Geparkeerd kan worden bij de voormalige parkeerplaatsen aan de Lage
Kanaaldijk bij de ENCI en bij Slavante. Vanaf de
parkeerplaats op het plateau voert een wandelweg (circa 20 minuten) via de
Luikerweg en de Lichtenbergweg naar hoeve Lichtenberg. Vanaf de parkeerplaats
bij de ENCI is de Lichtenbergweg (in ongeveer 15 minuten) bereikbaar via de
grote trap bij het
“Buitengoed Slavante”. Op de
ANWB-borden wordt Sint-Pieter aangegeven als “wijk 12”.
Tegenover hoeve Lichtenberg ligt een
bakhuis van het type zoals dit gebruikelijk was bij grote Limburgse boerderijen.
Het vervallen bakhuis werd in 1987 gerestaureerd en op 5
september van dat jaar in gebruik genomen, samen
met de gerenoveerde uitzichttoren.
In het bakhuis worden door bakker Paul en zijn
medewerkers bakdemonstraties gegeven. In een met hout
gestookte oven worden op traditionele wijze vlaaien,
wafels en allerlei andere producten gebakken.
Kinderen mogen zelf een broodje bakken.
Het bakhuis is in bedrijf op de volgende
zondagmiddagen, steeds van 11u00 uur tot 16u00:
25 april, 30 mei,
27 juni, 25 juli, 22 augustus, 26 september, 17 oktober, 31 oktober en 7 november 2010.
Bezoekersteller 2010: 3769 bezoekers en
134 honden bezochten ons museum vanaf 25 april 2010 tot en met 29 augustus 2010.
De ‘Open
Monumentendag 2010’ vindt plaats op zaterdag 11 en zondag 12 september en het
thema is: de smaak van de 19de eeuw.
Die eeuw heeft een
bonte verzameling gebouwen opgeleverd, waarbij werd teruggegrepen op
verschillende historische bouwstijlen.
De carréhoeve
Lichtenberg werd in de 19e eeuw ingrijpend vernieuwd.
Het poortgebouw en de
aangrenzende stallen werden in 1816 herbouwd; de oostelijke stal op de rand van
het plateau in 1870.
Het in de hoeve
gevestigde Sint-Pieters museum besteedt in haar expositie aandacht aan de hoeve,
maar ook aan ‘Casino Slavante’.
In 1846 liet de
Groote Sociëteit van Maastricht het nog steeds bestaande gebouw naar een ontwerp
van Stadsbouwmeester Nicolaes Kraft in neorenaissance stijl optrekken. In het
Maastrichts silhouet nummer 75 wordt de geschiedenis uitgebreid beschreven.
Eveneens aandacht
voor het ‘geestelijke bouwwerk België’ dat ontstond tussen 1830 en 1839 waaraan
veel prominente Maastrichtenaren een bijdrage leverden.
Het
Sint-Pieters museum op de Lichtenberg en de hoeve zijn op beide dagen geopend
van 11.00 tot 16.30 uur.
Ons tijdschrift Sint-Pieter vroeger en
nu, najaar 2010 nr. 12 vanaf heden verkrijgbaar.
Maandag 30
augustus openden Wil Cohen en andere bestuursleden van het Struyscommitee in
aanwezigheid van Ruth de Kanter, de voorzitter van Stichting Ariana, de rode
bussen t.b.v. de Stichting Ariana als resultaat van het Kleurrijk Preuve tijdens
het Preuvenemint 2010 te Maastricht. Tot haar verbazing en vreugde rolden er
meer van 1900 lappen uit de bussen. Ruth maakt vaker voor ons foto's met St.
Pieter als onderwerp; nu zetten wij haar zelf even in het zonnetje:
Gast-expositie
Zondag 22 augustus 2010 was er wederom een expositie te gast in ons museum.
In de educatieve ruimte was het thema van die dag: mergel.
Een steensoort die zich heel gemakkelijk laat bewerken. Hebben jonge kunstenaars
in spe ideeën en talenten om er een echt kunstwerk van te maken?
Natuurlijk speurden de jonge onderzoekers meteen naar fossielen in de mergel.
14 augustus 2010 werd onze
traditionele dank-je-wel vrijwilligersmiddag met maaltijd gehouden. 25
vrijwilligers genoten van de culinaire hoogstandjes. Jo Morreau
fotografeerde de tafelmanieren van de aanwezige vrijwilligers ; het
natafelen werd in beeld gebracht door Paul Gadet.
Ons Maastrichtse
idool Huub Adriaens en zijn
gezin kwamen ook nog even langs ... De mevrouw in rode blouse is niet de oma van
de kinderen. Foto:
Jan Dauphin.
Het Plateau
van Caestert, op de Sint Pietersberg net ten zuiden van Maastricht is een
grensoverschrijdend cultuurlandschap met hoge erfgoedwaarden. Het Institute
Europa Subterranea (IES) doet sinds 2007 onderzoek naar de boven- en
ondergrondse relicten van de middeleeuwse bouwsteenindustrie in het gebied. Het
gebied wordt begrensd door drie gewesten, namelijk Wallonië, Vlaanderen en
Limburg. Hoewel er verschillende vormen van bescherming bestaan die door alle
drie de gewesten afzonderlijk aan het gebied zijn toegekend, ontbreekt tot op
heden een grensoverschrijdende afstemming. Het IES streeft ernaar de Sint
Pietersberg op te nemen in de keten van Europese UNESCO-Geo Natuurparken om
naast de natuurwaarden van de berg ook aandacht te vragen voor het
mijnbouwkundig en geologisch verleden. In de toekomst zou volgens het instituut
door de betrokken gewesten een meer dan wenselijke UNESCO Werelderfgoed status
moeten worden nagestreefd.
Ter
gelegenheid van de afronding van het onderzoeksproject van het IES wordt
binnenkort in eigen beheer, maar in samenwerking met het Waalse Gewest, de
gemeente Riemst en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, een boek
gepubliceerd over Caestert als mijnbouwarcheologische erfgoedsite. Het boek
beschrijft de algemene geschiedenis van Caestert, de ontginningsgeschiedenis van
het gangenstelsel, de vele historische opschriften en inkrassingen in de groeve,
de mijnbouwrelicten aan de oppervlakte, de aanlegplaatsen en het transport over
de Maas, de wetenschappelijke bescherming in het verleden en de beoogde
bescherming in de toekomst.Onze eigen Kevin
Amendt heeft meegewerkt aan deze uitgave, onder andere twee hoofdstukken
geschreven, waaronder een, over de ontginning van de Caestertgroeve, samen met
Peter Jennekens en Roger Magnee.
Het boek is niet in de boekhandel verkrijgbaar, maar wordt alleen uitgegeven
voor geïnteresseerden die vooraf een exemplaar gereserveerd hebben (EUR 59,95).
Het hardcover en mooi gebonden boek (ca. 225 pag.) wordt eenmalig rijk
geïllustreerd en volledig in kleur uitgegeven. Vanwege het grensoverschrijdende
karakter zullen alle teksten worden voorzien van een Engelstalige samenvatting.
Het streven is dat het boek nog voor de feestdagen het daglicht ziet.
Geïnteresseerden
voor het boek “Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite” kunnen
zich aanmelden via
publicatiebureau.ies@gmail.com
Jacquo Silvertant, projectleider.
John Kerkhofs
van
Ut Mestreechter Steerke
maakte voor ons onderstaande foto's en verdiende hiermee een
nominatie
voor de foto('s) van dit seizoen.
Uw webmaster knipte en plakte:
De expositie van de Koptische iconen op
zondag 25 juli 2010 werd goed bezocht. Alle afgebeelde heiligen en de H.Rochus
waren blijkbaar niet benoemd als beschermheilige tegen wateroverlast: op de
Lichtenbergweg was een waterleiding gesprongen, vlakbij het Rocheskapelletje. 's
Ochtends werd het lek ontdekt doordat het water omhoog werd gestuwd tot
waterplassen op de weg. Was er eerder een bisschop langs gewandeld op weg naar
een expositie en had deze met zijn staf in de grond geprikt? We zullen het nooit
weten. WML heeft het lek opgespoord en gedicht. De bezoekers liepen door
het gras, langs de werkzaamheden, naar het museum. Foto's: Sermon Smitshuysen en
Kevin Amendt.
Koptische
iconen
E X P O S I T I E
van Koptische iconen op zondag 25 juli 2010 in het Sint-Pieters museum op de
Lichtenberg van 11u30 tot 16u30.
Iconen zijn onlosmakelijk verbonden met het
kerkelijke en spirituele leven van de Oosters-orthodoxe en Oosters-katholieke
kerken en hun gelovigen. Meestal zijn ze geschilderd op een houten paneel,
waarbij rekening moet worden gehouden met regels die zijn opgenomen in
schildersboeken, de zogenaamde ‘canon’, om voor zuiverheid en uniformiteit te
zorgen en niet af te wijken van de leerstellingen van de kerk.
In vroegere tijden werden iconen meestal
geschilderd door kloosterlingen, maar tegenwoordig schilderen of ‘schrijven’ ook
kunstenaars en hobbyisten iconen.
Foto's:
Kevin Amendt.
Slotpresentaties
Sint-Pietersbergproject
De afgelopen twee jaar is
er door de Faculteit Cultuurwetenschappen van de
Universiteit Maastricht een project over de
Sint-Pietersberg georganiseerd om goede
bachelor-studenten (3de jaars) ervaring te
laten opdoen met het doen van onderzoek. In het voorjaar
van 2009 namen vijf studenten deel, in het voorjaar van
2010 negen studenten. Het is de bedoeling dat het
onderzoek in 2011 zal worden voortgezet.
De scripties gemaakt door
de studenten, plaatsen wij op onze website omdat de
studenten schrijven over ons heem, onze leefomgeving en
om de inhoud op deze wijze aan een breder publiek
'geïnteresseerden' toegankelijk te maken.
Verantwoordelijk voor de inhoud van de scripties op onze
website gepubliceerd, zijn de individuele auteurs.
Het project staat onder
supervisie van:
Dr. Ernst Homburg
SHT-Professor History of Science and Technology
Department of History, Faculty of Arts and Social
Sciences, University of Maastricht
P.O. Box 616, 6200 MD Maastricht, Netherlands
Tel 00-31-43-388 3314/ 3495; Fax 00-31-43-388 4917
John Machiels maakte
de foto's; uw webmaster maakte er een filmpje van:
Muziek?
Druk op de playknop.
Rondje Sint-Pieter
Op
zondag 29 juni 2010 was het weer tijd voor het ‘Rondje Sint-Pieter’.
In
het Sint-Pieters museum op de Lichtenberg kan
tussen 25
april 2010 en 7 november 2010 de expositie worden bezocht met
een aantal interessante onderwerpen.
Dit
seizoen aandacht voor de Belgische afscheiding in 1830 en voor Slavante met een
eerste sociëteit, de ‘Société du Casino´ in 1829 en later, van 1838 tot 1906 de
´Société d´Été´van de Groote Sociëteit.
In
het kader van het thema van de Week van de Geschiedenis 2010, ´Land en Water´,
aandacht voor de Sint-Pietersberg, de Maas en de Jeker.
De
expositie ‘Zotheid in de duisternis’, middeleeuwse tekeningen uit het stelsel
Caestert van de Sint-Pietersberg, kan eveneens worden bekeken.
In de
educatieve ruimte van het museum kwam het thema ‘vlinders’ aan de orde. Maar ook
mergel, fossielen en insecten werden bekeken onder een microscoop.
Vlinders waren "In" in
de educatieve stal.
Mevr. Van Schaïk - de weduwe van Wim van Schaïk - plaatste het
gedachtenisprentje van Wim zaliger bij de
petromax die Wim ons ooit schonk.
In
het bakhuis bij de hoeve vinden op de
laatste zondag van iedere maand en op 7 november bakdemonstraties plaats.
De
kerk van Sint-Pieter-op-de berg (laatste zondag van iedere maand) en het kerkhof bij de kerk met veel interessante
grafmonumenten, waaronder enkele pas gerestaureerde, kan eveneens worden
bezocht.
Op het kerkhof bent U nooit alleen.
Recent ontvingen wij het bericht "In
het kader van het initiatief van de Koninklijke Bibliotheek (KB) om
een
selectie van Nederlandse websites te
bewaren voor toekomstig onderzoek,
willen wij ook uw website archiveren en voor de
lange termijn bewaren" ...
"Websites bevatten vaak waardevolle
informatie die niet analoog verschijnt en die ten gevolge van de grote
'omloopsnelheid' het risico loopt voorgoed verloren te gaan. Dat websites
als 'digitaal erfgoed' het behouden waard zijn, is internationaal erkend in het
Unesco Charter on the Preservation of the Digital Heritage uit 2003. Het
signaleert dat digitaal erfgoed verloren dreigt te gaan en dat het bewaren
daarvan voor gebruik door de huidige en toekomstige generatie onderzoekers
zeer urgent is".
Natuurlijk zijn wij zeer vereerd met deze
'nominatie', een kroontje op het werk van alle medewerkers van onze Stichting !
Het Sint-Pieters
museum op de Lichtenberg heropent op zondag 25 april met een nieuwe expositie.
In het jaar dat de
Belgen 180 jaar onafhankelijkheid vieren schenken wij aandacht aan de turbulente
jaren 1830 - 1839 toen Maastricht en Sint-Pieter de twee enige Limburgse
gemeenten waren die onder Nederlands gezag bleven.
Dagblad De Limburger van vrijdag 23 april 2010:
Slavante komt in dit
verband aan bod met de door generaal-majoor N.J. Daine in 1829 gestichte Société
du Casino die door het vertrek van Daine en zijn geestverwanten naar opstandig
gebied in 1830 geen lang leven beschoren was. Afwisselend als besloten sociëteit
en openbare gelegenheid wist ook Slavante al 180 jaar te overleven.
Het thema van de Week
van de Geschiedenis is dit jaar ‘water’. In de expositie wordt ingegaan op de
loop van de Maas in miljoenen jaren, de betekenis van de Jeker met zijn
watermolens en het Kanaal van Luik naar Maastricht. Maar ook de vraag om schoon
drinkwater van meer dan 100 jaar geleden past in dit thema.
Dat ook de honderd
twintig jarige Harmonie Sint-Pieter 1890 een plek krijgt spreekt vanzelf.
Op iedere laatste
zondag van de maand, met enkele afwijkende data, worden in de ‘educatieve
ruimte’ van het museum kinderen in contact gebracht met mergel en fossielen. Met
een binoculair kunnen mergel, fossielen en insecten worden bekeken. Volgens hetzelfde
schema wordt in het bakhuis bij de hoeve gebakken.
Dinsdag
4 mei 2010 om 20u40: Mergelgrotten waar mensen werden
gesmokkeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Limburg
smokkelland. Op de grens tussen België en Nederland heerst
er een traditie van smokkelen. En creativiteit. Zeker in
tijden van oorlog, wanneer het verzet zich roert.
Smokkelroutes spreken altijd tot de verbeelding, ook tot die
van Sven Speybrouck. Of het nu gaat over de smokkel van
goederen, neergeschoten piloten of vluchtende Joden. In deze
reportage neemt Sven de kijker mee, op een ondergrondse
tocht die start in Nederland. En eindigt in België. Een
tocht door het donker tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Onderweg botst Sven op spannende verhalen van ooggetuigen,
op lang vergeten inscripties op rotswanden, op beroemde
kunstwerken in een kluis. Stof genoeg om het publiek geheim
achter de grotten van
Caestert te ontrafelen.
Uitzending gemist ? Klik op de groene knop. Een samenvatting
van de inhoud kunt u lezen op:
Tekstcaestert.pdf.
Met de geschiedenis van Casino
Slavante, het 75e deel in de reeks Maastricht Silhouet, wordt een
nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de rijke historie van Maastricht
Dagblad De Limburger: Wie ooit op Slavante is geweest en vanaf een van
de terrassen over het Maasdal heeft uitgekeken, komt beslist terug.
Al ten tijde van het klooster van de
minderbroeders observanten wandelden de dames en heren uit de gegoede burgerij
op de terrassen en in de tuinen. Dat veranderde niet nadat de minderbroeders hun
klooster in 1796 op gezag van het Franse bestuur moesten verlaten en het complex
in particuliere handen kwam. De in het voormalige gastenverblijf gevestigde
herberg bleef een trekpleister.
Het is dan ook niet verwonderlijk, dat
generaal-majoor Daine van het Maastrichtse garnizoen zijn oog op Slavante liet
vallen en er in 1829 zijn ‘Société du Casino’ vestigde.
Door het vertrek van Daine en een groot aantal
leden van de ‘Société’ in 1830 naar Belgisch gebied, werd Slavante weer een
openbare gelegenheid.
Het besloten karakter van Slavante keerde terug
toen de ‘Groote Sociëteit van Maastricht’ er een ‘Société d’Été’ vestigde en het
nu nog bestaande gebouw in 1846 liet oprichten.
Het openbare karakter keerde voor de tweede keer
terug in 1907 toen het gebouw met de omliggende tuinen en opstallen werd
aangekocht door de gemeente Maastricht, met de motivering:
‘dat het voortbestaan als uitspanningsoord voor
de inwoners der stad en niet minder als aantrekkingspunt voor het
vreemdelingenverkeer verzekerd worde’.
Na vele ‘ups en downs’ werd het ‘Buitengoed
Slavante’ in 2003 in oude glorie hersteld en is het weer een geliefd
uitspanningsoord voor Maastrichtenaren en vreemdelingen.
Miets Morreau-Magnée schreef de geschiedenis van
Slavante, waarvoor ze in de notulenboeken van de ‘Groote Sociëteit’ een schat
aan gegevens vond. Sinds de secretarissen van die sociëteit hun verslagen aan
het papier toevertrouwden, werden ze niet vaak ingezien. Tussen veel pagina’s
lag nog het zand waarmee de natte inkt was bestrooid alvorens een pagina werd
omgeslagen.
Met de geschiedenis van Casino Slavante, het 75e
deel in de reeks Maastricht Silhouet, wordt een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan
de rijke historie van Maastricht.
Op woensdag 17 maart werd ‘Casino
Slavante’ gepresenteerd in het gelijknamige ‘Buitengoed’.
Maastricht Silhouet
nr. 75: bedacht, geschreven, gecorrigeerd, herschreven, bewerkt, gedrukt, uitgegeven en
gepresenteerd.
Uitreiking van de
Trichter door loco-burgemeester Jean Jacobs aan Wim Mes, voorzitter van de
Stichting Historische Reeks en uitreiking van het eerste exemplaar door Wim Mes
aan Eef Smitshuysen, de oudste militair op Sint Pieter.
Cees van
Stiphout, sponsor van het boek, bedankt iedereen voor hun komst en medewerking;
daarnaast de drei sjoenste vaan Sint Pieter !
Donderdag 18 maart hield Miets een dialezing voor
buurtbewoners en relaties. Bijna 60 belangstellenden volgden de bekende en
minder bekende geschiedenis van Slavante. Foto's:
Dhr. Sermon Smitshuysen.
In memoriam
Een van de sympathisanten van onze stichting Dhr
. Wim van Schaïk is overleden, bijna 89 jaar oud. Moge hij rusten in
vrede.
Het
was de laatste keer dat de
Mosasaurussen gebruik hebben gemaakt van hun
traditionele carnavalsruimte. Begin 2011 zal de zaal met het restaurant worden
gesloopt. Op de foto's (Sermon Smitshuysen)
v.l.n.r. intocht van de Mosasaurussen in de zaal; Mevrouw Wil Jans uit de Henri
Goovaertsweg heeft het beeldje met de Orde vaan Verdeenste ontvangen voor haar
vrijwilligerswerk binnen de wijk Sint Pieter en Prins Marcel II van de
Mosasaurussen arm-in-arm met zijn Mooswiever.
Les oreilles du
peuple staat de komende tijd tentoongesteld aan de Ursulinenweg in
Maastricht, vlakbij de kerk van Sint Pieter. Het werk is tijdens de uren van
daglicht goed te zien.
Les oreilles du peuple ofwel de oren van
het volk. Het is een werk geïnspireerd op de Personnages à longues oreilles
(personages met lange oren) uit het Carnaval der Dieren. Le Carnaval des Animaux
is een compositie van de Franse componist Camille Saint-Saëns uit
1886. Saint-Saëns beeldt in de compositie een aantal dieren uit. Het zijn de
karakteristieke eigenschappen van de dieren die, een beetje satirisch maar soms
ook zeer treffend, weergegeven worden. Ik heb me nooit aan de indruk kunnen
onttrekken dat hij geen dieren maar mensen in zijn hoofd had, die hem
inspireerden tijdens de compositie van het stuk. Een beetje als een fabel.
Hoe het ook zij, de
konijnenoren zijn gespitst en zien onhoorbaar verder dan het strakke kader. Ze
accepteren dan ook zonder problemen nieuwe maatjes op hun vensterbank.
Januari: derde sneeuwdeken.
Ruth de Kanter trok er met haar kameraad op uit
Onze correspondent
te St. Pieter Aldo Haan legde met zijn scherpe blik weer mooie tafereeltjes vast
te St. Pieter bij nacht, schemer en overdag
St. Pieter is wederom bedekt met een kamerbreedtapijt van sneeuw. Dhr. Lou Dello
maakte de foto's en uw webmaster onderstaande wintercollage
Kerstgevoel
"halen" te St. Pieter
Zondag 27 december zingt het Mestreechs
Gelegenheidskoer op Sint Pieter. Ze starten om 14.30 uur bij de kerk Boven. Dan
bij de Lourdesgrot, vervolgens bij het kapelletje op Slavante en eindigen in de
kiosk van het Buitengoed Slavante. Tussen de liedjes door draagt Miets Morreau
kerstverhalen voor geschreven door Pol Brouns. Deelname is gratis maar een
vrijwillige bijdrage is welkom.
Foto's
van de kerstwandeling van zondagmiddag 27 december 2009. Het was
koud, maar ondanks dat toch zeer sfeervol. Ongeveer 50 mensen liepen
met de zangers van het Gelegenheidskoer mee van de kerk van Sint
Pieter op de Berg naar de Lourdesgrot. Vandaaruit liepen wij naar de
Sint Antoniuskapel van Wamsteeker en als laatste het warme
Buitengoed Slavante. Op iedere plaats zong het Gelegenheidskoer 2
Maastrichtse kerstliedjes en vertelde Miets een kerstverhaal van Pol
Brounts:
Als "Stichtingshond" Pieke heb ik het niet
gemakkelijk in deze periode van het jaar. Je wordt zo maar een sneeuwstorm
ingesleurd. Versteende beelden hebben blijkbaar geen last van de kou en op het
kerkhof zie ik niet zo veel wat warmte uitstraalt, alhoewel ik soms nog de
warmte van de verdwenen mensen denk te voelen. Volwassenen tweevoeters
duwen achter houten geraamtes en trekken aan hun welpen; maar waar naar toe?
Boerderijen lijken te vervagen in de horizon. Gelukkig waren deze beelden
hondendroombeelden en is een mensenstoel en knuffel mijn rijkdom.
Ook een museum raakt vol! Daarom zijn de talrijke
activiteiten van 2009 naar het archief
verplaatst. De rubrieken Wie Wat Waar en Foto van de maand komen niet terug in
afzonderlijke items maar vindt U in 2010 terug onder actueel.
Uw webmaster Breur Henket.
april 2010 en sluit op 7 november 2010.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.gif)
.jpg)
.jpg)
TV PUBLIEK GEHEIM
Dinsdag
4 mei 2010 om 20u40: Mergelgrotten waar mensen werden
gesmokkeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.
aasdal heeft uitgekeken, komt beslist terug. 
vreemdelingen.
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
